الشيخ محمد علي الگرامي

359

استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى )

اگر شهرت فتوايى را حجت ندانيم آن 400 مسأله فاقد دليل خواهند بود . با ذكر اين توضيحات گفته مىشود كه در مسأله محرميت مادر زن و داماد شهرت فتوايى قاطع وجود دارد و بلكه نزديك است كه اين حكم اجماعى باشد . قلت : در جواب مىگوييم اگر هيچ دليل و مدركى كه بتواند مأخذ حكم مشهور قرار بگيرد وجود نداشته باشد مىشود از فتواى مشهور به رأى امام عليه السلام پى برد و به عبارت ديگر آنكه آن شهرت كاشف از قول معصوم عليه السلام خواهد بود زيرا فقهاى بزرگ قطعاً بدون دليل فتوا نمىدهند پس اگر در مسأله‌اى اتفاق نظر داشتند يا مسأله به حد شهرت رسيده بود حتماً دليلى وجود داشته كه ممكن است به ما نرسيده باشد يا اينكه آنها آن حكم را سينه به سينه از معصوم عليه السلام تلقى كرده‌اند اما بايد توجه داشت كه امثال اين گونه مسائل مشهور در فقه محدود و مشخص است و اكثر مسائل اجماعى يا مشهور داراى مستندات نقلىاند بطورى كه اساس اجماع يا شهرت در آنها مبتنى بر دليل نقلى است و به اصطلاح اجماع و شهرت ، مدركى مىباشند كه فى نفسه حجيت ندارند بلكه حجيت آنها وابسته بر حجيت آن مدرك روايى است . براى نمونه مىبينيم كه در زمان قبل از محقق حلى در مسأله آب چاه شهرتى مطرح بود و فقهاى بزرگ آن زمانها همه معتقد بودند كه آب چاه به مجرد ملاقات با نجاست متنجس مىشود بلكه اين نظريه نزديك به اجماع بود اما چون اين مسأله داراى مدارك روايى است واضح است كه تحقق شهرت يا اجماع هم بر اساس همان روايات صورت گرفته بود و كسى هم